İş Güvenliği

İş Kazası Tanımları

Şunlar için geçerlidir: İş güvenliği uzmanları, sistem sorumluları • Erişim: İş Güvenliği › İş Kazaları › Tanımlar

Bu ekran ne işe yarar?

İş kazası formlarında karşınıza çıkan açılır listelerin içeriğini ve hangi alanların zorunlu, hangilerinin gizli olacağını buradan yönetirsiniz. Örneğin kaza bildirimi girerken seçtiğiniz “Vardiya”, “Kaza Türleri”, “Yaralanma Türü” seçeneklerinin listesi bu ekranda tanımlanır.

Ekrana İş Kazaları listesindeki Tanımlar düğmesiyle girilir. Düğme yalnızca bu yetkiye sahip kullanıcılara görünür.

Buradaki tanımlar tüm iş yerleri için ortaktır. Üstteki iş yeri seçiminden bağımsızdır — bir listeye eklediğiniz ya da sildiğiniz seçenek, sistemdeki bütün iş yerlerinin kaza formlarında görünür. Tek bir iş yeri için ayrı liste tutulamaz.

Ekran görünümü

Solda tanım grupları, sağda seçilen grubun kayıtları. Üstte iki sekme: Tanımlar ve Alan Yönetimi.

İki sekme

Sekme	Ne yapılır	Ne zaman görünür
Tanımlar	Açılır liste seçeneklerini ekler, düzenler, kaldırırsınız.	Her zaman (varsayılan açık sekme)
Alan Yönetimi	Kaza formlarındaki alanları Zorunlu / Zorunlu Değil / Gizli yaparsınız.	Yalnızca alan yönetimi yetkisi olanlara

Tanımlar sekmesi

Sol sütunda tanım grupları alfabetik sırayla listelenir. Bir gruba tıkladığınızda sağdaki tablo o grubun kayıtlarıyla dolar. Grup çok olduğu için üstteki Tanım Grubu Seçiniz alanının arama kutusuna yazıp Ara diyebilir, Sıfırla ile listenin tamamına dönebilirsiniz. Sağ üstteki arama kutusu ise seçili grubun kayıtları içinde arar.

Hangi listeler yönetiliyor?

Ekrandaki gruplar ve besledikleri alanlar:

Tanım grubu	Kaza formunda nerede çıkar
Vardiya	Kazanın hangi vardiyada olduğu.
Kaza Türleri	Kazanın türü (düşme, sıkışma, kesik…).
Kaza Sınıfları	Kazanın sınıflandırması.
Kaza Etkisi	Kazanın sonucu/etkisi.
Kaza Sebepleri	Kazaya yol açan sebepler.
Kaza Sırasında Yürütülen Faaliyet	Kaza anında yapılan iş.
Yaralanma Türü · Yaralanma Derecesi · Yaralanma Nedenleri · Yaralanan Uzuvlar	Yaralanma bilgileri bölümü.
Güvensiz Durumlar · Güvensiz Davranışlar · Davranış ve Ortam	Kök neden analizi bölümü.
Bu İşi Kim Verdi? · Yapılan ana iş rutin bir çalışma mıdır?	Kaza öncesi iş bilgisi soruları.
Bildirim Hazırlayan	Bildirimi hazırlayan kişi/birim.
Dış Kazazede Kişi Türü	Kazazede çalışan değilse (ziyaretçi, taşeron…) türü.
İlk Müdahale Türleri · Bildirimi İlk Müdahale Türleri	Kazadan sonra yapılan ilk müdahale — ikisi aynı listedir, aşağıdaki uyarıya bakın.
Kök Neden İçin Döf Açılsın Mı?	Kaza sonrası otomatik DÖF açma tercihi.
Df - Tehlike Konusu/Kaynağı · Df - Tehlike(ler) · Df - Risk Tanımları · Df - Faaliyet · Df - Mevzuat	Kazadan DÖF açılırken kullanılan tehlike, risk, faaliyet ve mevzuat listeleri.

“İlk Müdahale Türleri” ve “Bildirimi İlk Müdahale Türleri” aynı listedir. Listede iki ayrı düğme görünse de ikisi de aynı kayıtları gösterir ve aynı yere yazar. Birinden ekleme yaptığınızda diğerinde de görürsünüz — iki farklı liste sanıp ikisine de aynı seçeneği eklemeyin, kaza formunda mükerrer görünür.

Listede hangi sütunlar var?

Sütunlar seçtiğiniz gruba göre değişir. Çoğu grupta tek bir “Tanım” sütunu vardır; bazılarında ek sütunlar bulunur — örneğin Davranış ve Ortam’da “Üst Kodu”, Df - Mevzuat’ta madde numarası ve madde açıklaması gibi. Sütun başlığına tıklayarak listeyi o sütuna göre sıralayabilirsiniz.

İşlemler

Yeni seçenek ekleme

1Soldan ilgili tanım grubunu seçin.
2Tablo başlığının sağ ucundaki Yeni Ekle düğmesine basın.
3Açılan pencerede alanları doldurun. Tüm alanların dolu olması gerekir; boş bırakırsanız “Lütfen tüm alanları doldurun!” uyarısı çıkar.
4Kaydedin — yeni seçenek anında listeye ve kaza formlarına girer.

Yeni Ekle düğmesi her grupta çıkmaz: tek değer tutan gruplarda (örneğin Kök Neden İçin Döf Açılsın Mı?) yalnızca liste boşken görünür, bir kayıt girildikten sonra kaybolur.

Var olan seçeneği düzenleme

Tablodaki bir değerin üzerine tıklayın; küçük bir düzenleme kutusu açılır, yeni değeri yazıp onaylayın. Değişiklik anında kaydedilir, ayrıca bir “Kaydet” düğmesi yoktur. Uzun metin alanlarında kutunun altında kalan karakter sayacı görünür.

Kesme işareti (’) kullanmayın. Yazdığınız metindeki tek tırnak kaydedilirken sessizce ` karakterine dönüştürülür. Mevzuat maddesi, tehlike tanımı gibi serbest metinlerde bu gözle görülür bir bozulmadır — “işçi’nin” yerine “işçi`nin” yazılmış olur. Tırnak yerine düz ifade tercih edin.

Seçenek kaldırma

Satırın sonundaki simgesine basın ve onay verin. Kayıt tamamen silinmez, pasife alınır — yeni formlarda artık seçilemez, ancak geçmiş kaza kayıtlarındaki seçim korunur. Bu yüzden kullanılmayan bir seçeneği kaldırmak eski raporları bozmaz.

Bazı satırlarda düzenleme ve silme yoktur. Mevzuatla sabitlenmiş sistem tanımları düz metin olarak görünür, tıklanamaz ve çöp kutusu simgesi taşımaz. Bu kasıtlıdır — bu değerler SGK bildirimlerinde kullanıldığı için değiştirilemez.

Alan Yönetimi sekmesi

Bu sekmede kaza formlarındaki alanların davranışını belirlersiniz. Solda Alan Grubu Seçiniz başlığı altında form konumları listelenir; birini seçtiğinizde sağda o formdaki alanlar Alan ve Durum sütunlarıyla gelir.

Listeler uzun olduğu için iki arama kutusu vardır: soldaki “Konumlarda ara…” form gruplarını, sağdaki “Alanlarda ara…” ise seçili gruptaki alan adlarını süzer. Aradığınız alanı gözle taramak yerine adını yazmak en hızlı yoldur.

Alan grubu	Hangi ekranı etkiler
İş Kazası Bildirim	Kaza bildiriminin ana formu.
İş Kazası Detay	Bildirimin detay bölümü.
İş Kazası Detaylı Bildirim	Genişletilmiş bildirim formu.
İş Kazası Döf Detay Alanlar	Kazadan açılan DÖF kaydının alanları.

Her alanın Durum sütununda üç seçenek vardır:

Durum	Kullanıcı formda ne görür
Zorunlu	Alan görünür ve boş bırakılamaz; doldurulmadan kayıt tamamlanmaz.
Zorunlu Değil	Alan görünür, isteğe bağlı doldurulur.
Gizli	Alan formda hiç görünmez.

Seçimi değiştirdiğiniz anda kaydedilir; ayrı bir kaydetme adımı yoktur. Alan adları bu ekrandan değiştirilemez, yalnızca durumları ayarlanır.

SGK’ya bildirilen alanları “Gizli” yapmayın. Formdan kaldırdığınız bir alan doldurulamaz hâle gelir; kaza bildirimi SGK’ya gönderilirken eksik veri nedeniyle reddedilebilir. Değişiklik tüm iş yerlerini etkiler.

Değişiklik hemen yansımayabilir. “İşlem başarılı!” mesajını gördükten sonra da açık duran kaza formları eski ayarla çalışmaya devam edebilir. Ayarı değiştirdikten sonra kaza formunu kapatıp yeniden açın.

İpuçları ve dikkat edilecekler

Geri dönüş düğmesi yoktur. İş Kazaları listesine dönmek için tarayıcınızın geri düğmesini kullanın.
Yükleniyor göstergesi takılırsa sayfayı yenileyin. Bazı gruplar (Davranış ve Ortam, Df - Tehlike(ler), Df - Risk Tanımları, Kök Neden İçin Döf Açılsın Mı?) ek listeler yüklediği için nadiren açılış tamamlanmayabilir.
Değişiklikleriniz anında yayına girer. Taslak/onay adımı yoktur; kaydettiğiniz an tüm kullanıcıların kaza formlarında görünür.
Bir seçeneği yanlışlıkla kaldırdıysanız aynı adla yeniden ekleyebilirsiniz; eski kayıtlardaki seçim zaten korunmuştur.

İlgili konular

İş Kazaları — kaza kayıtlarının listelendiği ve bu ekranın açıldığı yer.
DÖF Listesi — “Df -” ile başlayan tanım gruplarının kullanıldığı yer.
İş Güvenliği — modülün tüm ekranları.

Bu makale yardımcı oldu mu?